Chuyên gia kiến nghị giải pháp “gỡ rối” khi triển khai dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1

📅 Ngày đăng: 10/11/2025
✍️ Tác giả: Hồng Linh báo https://giaoduc.net.vn/

Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai – Bước đi chiến lược của giáo dục Việt Nam

Theo Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025 – 2035, tầm nhìn 2045”, 100% cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước sẽ dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1. Đây được xem là một bước đi mang tính chiến lược nhằm quốc tế hóa nguồn nhân lực và nâng cao năng lực hội nhập toàn cầu cho thế hệ trẻ Việt Nam.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, các trường phổ thông đang gặp nhiều “nút thắt” — từ thiếu giáo viên, hạn chế cơ sở vật chất, đến chất lượng học liệu chưa đồng bộ. Trước thực tế đó, các chuyên gia đã đưa ra nhiều giải pháp toàn diện và thực tiễn để tháo gỡ khó khăn.

Bài toán thiếu giáo viên: Cần chính sách đặc thù và đào tạo tại chỗ

Theo TS. Đỗ Tuấn Minh – Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN, việc thiếu hụt giáo viên tiếng Anh tiểu học là “thách thức hệ thống lớn nhất” khi triển khai chương trình bắt buộc từ lớp 1.

Ông đề xuất các giải pháp căn cơ:

• Quy hoạch và tuyển dụng đặc thù: có cơ chế biên chế rõ ràng, khắc phục tình trạng thiếu giáo viên cục bộ.

• Chính sách đãi ngộ và thu hút nhân lực: tăng hệ số lương, hỗ trợ vùng khó, tạo điều kiện làm việc tốt hơn.

• Đào tạo nguồn lực tại chỗ: hợp tác giữa địa phương và trường sư phạm để đào tạo giáo viên tại địa phương, đảm bảo tính bền vững.

• Đơn giản hóa thủ tục hợp tác quốc tế: khuyến khích mời giáo viên bản ngữ, tình nguyện viên nước ngoài đến giảng dạy.

Chuẩn hóa năng lực giáo viên và đổi mới đào tạo

Chuyên gia giáo dục Tô Thụy Diễm Quyên – Giám đốc điều hành InnEdu, cho rằng cần chuẩn hóa và “phân tầng” đội ngũ giáo viên theo năng lực, với 4 nhóm chính:

1. Ngôn ngữ và giao tiếp tiếng Anh (chuẩn B2 trở lên)

2. Sư phạm tiểu học – học qua chơi, kể chuyện, vận động

3. Ứng dụng công nghệ & AI trong giảng dạy

4. Văn hoá – giao tiếp liên văn hoá & đạo đức nghề nghiệp

Bà nhấn mạnh 3 hướng đổi mới đào tạo giáo viên:

• Đổi mục tiêu đào tạo: từ “dạy ngữ pháp” sang “dạy giao tiếp và trải nghiệm”.

• Ứng dụng công nghệ & AI: dùng nền tảng bồi dưỡng số, AI coach theo dõi tiến độ và phản hồi năng lực.

• Đào tạo thực hành phản chiếu: quay video lớp học, đánh giá qua tương tác – phát âm – hứng thú học sinh.

Mô hình này đã được nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Singapore, Hong Kong áp dụng thành công trong huấn luyện giáo viên ngôn ngữ bậc tiểu học.

Đổi mới phương pháp và học liệu – Dạy “học để dùng”, không học để thi

Theo TS. Đỗ Tuấn Minh, chương trình tiếng Anh cho lớp 1 cần chuyển trọng tâm từ “học vì điểm số” sang “học vì năng lực sử dụng”.

Các nguyên tắc then chốt gồm:

• Phương pháp dạy học qua trải nghiệm, kết hợp kể chuyện, trò chơi, bài hát.

• Dạy song ngữ giai đoạn đầu, tránh quá tải và giúp trẻ tự tin tiếp cận ngôn ngữ.

• Học liệu trực quan và sinh động: nhiều hình ảnh, video, trò chơi tương tác.

• Ứng dụng công nghệ và AI: xây dựng kho học liệu số, bài tập tùy chỉnh, phản hồi cá nhân hóa.

Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách “không để ai bị bỏ lại phía sau”, bảo đảm học sinh ở vùng nông thôn, miền núi, vùng khó được tiếp cận học liệu và thiết bị học tập công bằng thông qua các hỗ trợ như máy tính bảng, gói cước Internet giáo dục, v.v.

Bài học quốc tế và hướng đi cho Việt Nam

Lộ trình triển khai – Thí điểm, đánh giá, nhân rộng

Các chuyên gia kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện theo 3 giai đoạn:

1. Thí điểm 1–2 năm tại các địa phương đại diện (thành thị, nông thôn, miền núi).

2. Xây dựng bộ tài liệu chuẩn toàn quốc: sách giáo khoa + giáo án mẫu + video minh họa.

3. Mở rộng triển khai đồng bộ toàn quốc, kết hợp đánh giá liên tục và hỗ trợ vùng khó.

Kết luận: Đổi mới toàn diện để tiếng Anh thực sự “sống” trong lớp học Việt Nam

Việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai và dạy bắt buộc từ lớp 1 là bước ngoặt quan trọng trong giáo dục Việt Nam. Tuy nhiên, để chính sách này đi vào thực tiễn hiệu quả, cần sự đồng bộ về chính sách – đào tạo – học liệu – công nghệ, cùng sự vào cuộc của toàn hệ thống giáo dục.

Đây không chỉ là câu chuyện của một môn học, mà là hành trình chuyển đổi văn hoá học tập, mở cánh cửa hội nhập quốc tế cho thế hệ trẻ Việt Nam.

🔹 Havina Language Academy (HLA) tự hào đồng hành cùng giáo viên, học sinh và các đối tác trong hành trình phát triển năng lực tiếng Anh chuẩn quốc tế, hướng tới mục tiêu “Giáo dục vì Hạnh phúc & Thịnh vượng”.

👉 Tìm hiểu thêm các chương trình đào tạo & hội thảo chuyên môn tại:
🌐 https://havinalanguage.edu.vn
📞 Hotline: 024 7771 7899
📧 info@havina.edu.vn