TP.HCM đi trước 10 năm trong mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai

Với khoảng 30.000 học sinh đang học Toán và Khoa học bằng tiếng Anh, TP.HCM đang được đánh giá là địa phương dẫn đầu cả nước trong nỗ lực đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học – một mục tiêu chiến lược vừa được Chính phủ xác định cho toàn ngành giáo dục đến năm 2045.

Chuẩn bị nền tảng vững chắc cho mục tiêu lớn

Cuối tháng trước, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045”. Đây là đề án quy mô quốc gia, hướng tới xây dựng hệ sinh thái sử dụng tiếng Anh trong trường học Việt Nam, từ dạy học, giao tiếp, quản lý đến các hoạt động giáo dục.

Theo định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiếng Anh sẽ không chỉ là một môn học, mà trở thành công cụ tiếp cận tri thức, mở rộng tư duy và hội nhập quốc tế cho người học.

Trong giai đoạn 2025–2030, đề án đặt ra những mục tiêu cụ thể:

• Tất cả cơ sở mầm non tại đô thị và vùng thuận lợi tạo điều kiện cho trẻ làm quen với tiếng Anh

• 100% trường phổ thông dạy tiếng Anh bắt buộc từ lớp 1

• Ở bậc đại học: tối thiểu 20% cơ sở đạt mức độ 1, 5% mức độ 2 và 3% mức độ 3 về năng lực triển khai chương trình tiếng Anh và dạy học bằng tiếng Anh

Đây là những mục tiêu tham vọng nhưng cần thiết trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi mô hình giáo dục.

TP.HCM – địa phương có nền tảng sẵn sàng nhất

Thực tế cho thấy TP.HCM là địa phương có sự chuẩn bị sớm và bài bản nhất cho mục tiêu này. Trong suốt một thập kỷ qua, thành phố liên tục tiên phong trong việc dạy và học tiếng Anh theo chuẩn quốc tế, đặc biệt thông qua Chương trình Tiếng Anh Tích hợp (TATH) theo Đề án 5695.

Chương trình do Sở GD-ĐT TP.HCM phối hợp với EMG Education triển khai từ năm 2014. Từ quy mô ban đầu 18 trường với khoảng 600 học sinh, đến nay TATH đã mở rộng ra 160 trường thuộc 20 quận, huyện (cũ), với hơn 30.000 học sinh theo học.

Khi tiếng Anh trở thành công cụ học tập thực sự

Điểm cốt lõi của chương trình TATH nằm ở triết lý: tiếng Anh phải là công cụ học tập, không chỉ là môn học. Học sinh được “nhúng” trong môi trường học thuật, học Tiếng Anh, Toán và Khoa học hoàn toàn bằng tiếng Anh, với 100% giáo viên nước ngoài.

Chương trình kết hợp Chương trình giáo dục quốc gia Việt Nam với khung chương trình Anh Quốc, áp dụng xuyên suốt phương pháp CLIL (Content and Language Integrated Learning – Tích hợp nội dung và ngôn ngữ). Cách tiếp cận này giúp học sinh:

• Nắm vững kiến thức chuyên môn

• Phát triển tư duy đa ngôn ngữ

• Hình thành khả năng học thuật bằng tiếng Anh từ sớm

Bên cạnh đó, việc tích hợp STEM tạo môi trường học tập mở, khuyến khích tư duy khoa học, giải quyết vấn đề và trình bày ý tưởng bằng tiếng Anh.

Quản lý chất lượng chặt chẽ – yếu tố làm nên thành công

Để bảo đảm chất lượng và tính nhất quán, chương trình được quản lý thông qua hệ thống:

• Giám sát chuyên môn

• Hướng dẫn kiểm tra – đánh giá

• Tập huấn cán bộ quản lý

• Hội thảo chuyên đề định kỳ giữa Sở GD-ĐT và đội ngũ chuyên gia học thuật

Nội dung chương trình được thường xuyên rà soát, điều chỉnh, đặc biệt khi Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 được triển khai, nhằm giảm tải cho học sinh và tối ưu hóa thế mạnh của mô hình tích hợp.

Thành quả sau 10 năm tiên phong

Sau một thập kỷ triển khai, TATH ghi nhận những kết quả ấn tượng:

• Trên 93% học sinh tiểu học đạt mức khá – giỏi

• Trên 80% học sinh THCS và THPT đạt mức tương tự

• Nhiều năm liền học sinh đạt thành tích cao trong các kỳ thi quốc tế, đặc biệt là hệ thống Pearson Edexcel

Toàn chương trình đã có:

• 5 học sinh đạt điểm cao nhất thế giới

• 41 học sinh đạt Outstanding Learners Awards

• 119 học sinh đạt Excellence Awards

Những con số này phản ánh năng lực thực chất của thế hệ học sinh được học tập trong môi trường song ngữ chuẩn quốc tế.

“TP.HCM đã đi trước 10 năm”

Năm 2025, ngành GD-ĐT TP.HCM kỷ niệm 50 năm xây dựng và phát triển. Đánh giá về chặng đường này, Phạm Ngọc Thưởng – Thứ trưởng Bộ GD-ĐT – khẳng định một trong năm “điểm sáng rực rỡ” nhất của giáo dục TP.HCM chính là sự chuẩn bị bài bản và đi trước thời đại trong mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.

Theo ông, TP.HCM đã “đi trước 10 năm” khi mạnh dạn triển khai dạy Toán và Khoa học bằng tiếng Anh từ rất sớm, và thực tiễn đã chứng minh tính đúng đắn của quyết định này. Đề án 5695 cũng là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của xã hội hóa giáo dục, với sự đồng thuận mạnh mẽ từ phụ huynh và cộng đồng.

Mô hình tham khảo cho cả nước

Trong bối cảnh Bộ Chính trị ban hành Kết luận 91 về việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, mô hình của TP.HCM càng trở nên có giá trị tham khảo. Bộ GD-ĐT khuyến nghị các địa phương:

• Học hỏi kinh nghiệm triển khai

• Tìm kiếm đối tác phù hợp

• Điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện thực tế

Nền tảng để dẫn dắt đổi mới giáo dục

Nhìn tổng thể, TP.HCM đã tạo được bước đệm vững chắc cho hành trình đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Thành công không chỉ thể hiện qua thành tích học sinh, mà còn ở:

• Sự thay đổi tư duy dạy – học

• Chất lượng đội ngũ giáo viên

• Năng lực hội nhập của thế hệ trẻ

Đây chính là nền tảng để TP.HCM tiếp tục dẫn dắt quá trình đổi mới giáo dục trên phạm vi cả nước trong những năm tới.